zaterdag 21 maart 2026

Schotland 2026: Dag 1 & 2

Dag 1 & 2: Verleidende Watergeesten, de wet van Archimedes en een onovertroffen b&b 


Wakker worden met dit geweldige uitzicht. --->
Gisteravond rond 19.45 uur kwamen we aan bij B&B Balsporran, net voorbij Dalwhinnie. Dat was een half uur later dan gepland. Het was inmiddels donker en dan rijd je er al snel voorbij. Het hielp ook niet dat de gps ons voortdurend naar de verkeerde plek stuurde. 
Intussen weten we dat we beter de naam van de bestemming invoeren in plaats van het adres.
We kennen het hier nochtans goed, in 2022 verbleven we hier ook:
We hoefden niet meer op zoek naar een restaurant: in deze B&B kan je namelijk heerlijk eten. Susan is een geweldige keukenprinses; alles wat ze bereidt is plantaardig en gemaakt met pure ingrediënten.
We genoten van een heerlijke chilibowl, gevolgd door een fantastische appelcrumble — vers uit de oven — met vegan ijs.
Meer foto's in mijn Happy Cow recensie:
 
 
De b&b is ondergebracht in een pand uit de 19e eeuw, het enige huis in de wijde omgeving, een uitgestrekt en ruw heidelandschap omgeven door bergen met in deze tijd van het jaar besneeuwde toppen.
 

De voordeur klemde, vorige week lag er hier een halve meter sneeuw en het vocht zat nog wat in de  deur, m.a.w., als sneeuwliefhebber ben ik hier een week te laat.
Maar sneeuw zouden we zeker nog tegenkomen deze reis... 
Maar eerst even terug naar het begin van de reis.  
 
Woensdagnamiddag namen we in IJmuiden de ferry naar Newcastle. 
In 2022 en 2024 beschreef ik al uitgebreid hoe zo’n overtocht verloopt.
Deze keer waren we vroeger dan gewoonlijk aan boord van de King Seaways: we waren op tijd van thuis vertrokken en namen nog rustig de tijd om vóór het inschepen een broodje te eten terwijl de auto aan een snellader hing. Dat is trouwens de grootste verandering: voor het eerst reizen we naar Schotland met een EV.
 
Wat wél hetzelfde bleef, is dat we begonnen met een uurtje of twee ontspannen in de Sky Bar op dek 12, het bovenste verdiep van dit varende flatgebouw. Het was een stralende lentedag en in deze tijd van het jaar is het niet zo druk op het schip. Een tafel bemachtigen was dus geen enkel probleem. We plooiden onze wegenkaart open, namen de Rough Guide erbij en begonnen een beetje aan de reisplanning. Dat doen we trouwens pas wanneer we onderweg zijn: afhankelijk van het weer en de fysieke toestand van rug en andere lichaamsdelen, en nooit meer dan twee dagen vooruit.
Daarna wandelden we nog even door de taxfreewinkel, waar vooral dure parfums en whisky’s uitgestald stonden. We kochten er niets. In de bar deed een zanger zijn best om het nauwelijks geïnteresseerde publiek voor zich te winnen, maar dat lukte niet echt, we lieten het aan ons voorbijgaan.
Ondertussen koos het schip het ruime sop.
 

Het was nog wat te vroeg om te gaan eten, dus brachten we nog wat tijd door in onze kajuit: wat lezen en nog snel enkele online dingen checken, want eens het schip op volle zee is, valt alle communicatie weg — tenzij je bereid bent extra te betalen. Voor het eerst hadden we een kajuit met een tweepersoonsbed. We hadden dit keer namelijk zéér vroeg geboekt. Bovendien bestaat deze overtocht dit jaar 30 jaar, wat een extra korting opleverde. Een kleine meerprijs voor een groot bed vonden we dus geen probleem.
Voor wie ook eens met de ferry wil reizen: vroeg boeken kan je heel wat geld besparen. 
De zon zakte langzaam in de zee, tijd voor het diner.
 

Daarvoor gingen we naar de Explorer’s Kitchen: een uitgebreid buffet met voor ieders smaak wat wils, gelukkig ook heel wat (vooral op de Indiase keuken geïnspireerde) plantaardige opties.
Kiezen voelde als verliezen, dus besloot ik gewoon alles te proeven. Het resultaat: drie goed gevulde borden. 
Het was lekker! Een vloeibare boterham in de vorm van een Guinness hoorde er ook bij. 🍺
Voor een dessert was geen plaats meer, net als de vorige keer hadden ze bananen muffins.
De zee was heel kalm, het werd een rustige overtocht, voor het slapen gaan keken we naar een aflevering van Outlander, seizoen acht loopt momenteel, dit is de laatste tien jaar een traditie geworden tijdens de reizen door Schotland.  
Op zo’n schip slaap ik overal doorheen. Het zoemende geluid van de motoren werkt slaapbevorderend. Na een uur of negen slapen sta je fris op, klaar voor het avontuur. Dat is meteen het voordeel van met de nachtboot naar Schotland te reizen: relaxter kan je haast niet onderweg zijn.
 
Na de gebruikelijke ochtendrituelen trokken we opnieuw naar de Explorer’s Kitchen voor het ontbijt. Ook dat is in buffetvorm: fruit, granen, brood, yoghurt en een beperkt aantal warme gerechten. Geen plantaardige worstjes of scrambled tofu, maar als vegan kunnen we ondertussen toch al meer krijgen dan tijdens onze vorige overtochten.
We zaten aan het raam en voeren langs de kust van Noord-Engeland. 
Newcastle kwam steeds dichterbij.
Na het ontbijt bleven we nog even in de kajuit tot werd omgeroepen dat we naar het dek mochten waar onze auto stond. Intussen was er weer internet — een teken dat we er bijna waren. Meteen gingen we ook een uur terug in de tijd. Het voordeel van naar het Verenigd Koninkrijk te reizen: je wint een uur… al moet je dat bij de terugreis natuurlijk weer inleveren.
Het ontschepen verliep heel vlot: geen douanecontrole, enkel even de paspoorten tonen en we konden vertrekken. Up to the North! 🚗
We reden langs "den binnen" door het heuvelachtige Northumberland, de bestemming was Falkirk, tussen Edinburgh en Glasgow.
Onze eerste halte deze reis, daar bevinden zich namelijk de Kelpies.
 
The Kelpie, 1913 Herbert James Draper
Wanneer je langs het water loopt in Schotland moet je altijd goed opletten. De legende wil namelijk dat er altijd een kelpie op de loer kan liggen. Dit is een watergeest, wat zich aanpast om de nietsvermoedende voorbijganger te verleiden.
Probeer zo een kelpie zoals afgebeeld op het schilderij hiernaast maar eens te weerstaan...veel succes! 
Een kelpie kan echter zeer verschillende vormen aannemen om dit te bereiken.
Vaak is het in een vorm van een paard. Het woord kelpie komt dan ook van het Schotse Gaelic ‘cailpeach’ of ‘colpach’, wat kalf of veulen betekent. En hoe verleid je een kind beter dan als lief veulen zijnde? 
 
Als het kind bij de rivier op zijn rug is geklommen veranderd de huid van het paard in een kleverige laag waardoor het kind op geen enkele manier meer los kan raken! Het wordt met de kelpie het water mee ingesleurd waar het nooit meer uit komt.
Ook volwassenen zijn niet veilig voor de kelpie. Als vermoeide reiziger is een paard namelijk een welkome verlichting. 
Of wees gewaarschuwd voor één van de vele andere vormen, die van prachtige dame, die zo elke jongeman weet te verleiden. Al komt het soms niet eens tot verleiden aan en sleurt de kelpie, in de gedaanten van een harige mens, je zo het water in om je daar de doden.
https://britblog.nl/de-mythische-kelpies-bij-falkirk-in-schotland/ 
Sceptici zullen dit ongetwijfeld afdoen als verzinsels. Maar met zo’n ingesteldheid kun je eigenlijk beter thuisblijven!
In Schotland weet iedereen dat watergeesten bestaan — net als de vele kasteelspoken die hier rondwaren en, uiteraard, het monster van Loch Ness.
Maar op de plek waar het Forth and Clyde Canal de rivier de Carron ontmoet, kun je ze inderdaad zien: twee kelpies!
 
Reusachtig rijzen ze op uit het landschap. Maar wees gerust — deze zijn zachtaardig. Het zijn zelfs de grootste paardensculpturen ter wereld.
Volgens de oude verhalen zijn kelpies mythische waterpaarden die uit rivieren en meren opduiken. Toch ligt de echte inspiratie voor deze monumentale beelden dichter bij de werkelijkheid. Ze vormen een eerbetoon aan de werkpaarden van de 18e en 19e eeuw. Langs het jaagpad trokken die onvermoeibare dieren de zwaarbeladen schuiten voort over de kanalen — vol ijzererts, kolen en goederen uit Falkirks beroemde Carron Iron Works, bestemd voor de groeiende industriesteden zoals Edinburgh en Glasgow.
Kunstenaar Andy Scott had al vaker paarden vereeuwigd in staal en kreeg de opdracht om ook dit monument te creëren. Acht jaar werkte hij eraan. Uiteindelijk koos hij voor de figuur van de kelpie: een mythisch wezen dat kracht en mysterie uitstraalt, net zoals de werkpaarden dat ooit deden. 
 
Hij gaf de beelden een herkenbaar, bijna realistisch uiterlijk — precies op het snijpunt waar mythe en werkelijkheid elkaar ontmoeten.
We bezochten deze monumentale sculpturen, we zagen ze reeds staan vanaf de autoweg tijdens een eerdere reis maar het was er nooit van gekomen ze te bezoeken. https://www.facebook.com/reel/913740904617495 
Het kunstwerk was voltooid in 2014, het eerste jaar zijn The Kelpies door 1 miljoen mensen bezocht.
Wij waren er overdag, 's avonds zijn ze verlicht en nog spectaculairder.
De foto hiernaast is dan ook niet zelfgemaakt maar schaamteloos van het net geplukt. 

In Falkirk is nog een andere unieke bezienswaardigheid, een scheepslift!
Nu denken velen meteen aan duffe schoolreizen naar het Hellend Vlak van Ronquières maar dit is hier toch wel andere koek. 
Het Falkirk Wheel is uniek in de wereld. Dit indrukwekkende bouwwerk verbindt het Forth & Clyde Canal met het Union Canal, dat 35 meter hoger ligt. 
Dankzij een verbluffende combinatie van kunst en techniek lijken schepen hier letterlijk door de lucht te varen — en dat met niet meer energie dan nodig is om een paar waterkokers aan de kook te brengen.
 
Het Falkirk Wheel opende in 2002 en veranderde een vervuilde voormalige teerfabriek in een plek van innovatie en verbeelding. 
Het verving een reeks van elf sluizen die vroeger het hoogteverschil van ruim dertig meter tussen beide kanalen overbrugden. 
In die tijd moesten vermoeide schippers en sluiswachters een hele dag zwoegen om 44 sluispoorten te openen en te sluiten voordat een schip de oversteek kon maken. Vandaag tilt de Falkirk Wheel boten in enkele minuten van het ene kanaal naar het andere.
 
Intussen is het uitgegroeid tot een van de populairste toeristische attracties van Schotland, met jaarlijks zo’n half miljoen bezoekers. 
Het wiel heeft Falkirk op de kaart gezet als bestemming voor reizigers van over de hele wereld, die hier komen kijken naar deze bewegende sculptuur — een wonder van moderne techniek dat tegelijk gebaseerd is op principes die al meer dan 2000 jaar geleden door Archimedes werden beschreven.
En zeggen dat het niet eens de bedoeling was om er een toeristische attractie van te maken, het was meer iets van: dit is technisch mogelijk, we gaan dit eens proberen. 
Het mechanisme is even elegant als ingenieus: wanneer de ene gondel daalt, stijgt de andere. 
Zo blijft de enorme bootlift van ongeveer 1800 ton perfect in balans terwijl ze schepen 35 meter omhoog of omlaag brengt. 
En het meest verbazingwekkende detail? Voor één volledige rotatie verbruikt de constructie slechts ongeveer 1,5 kWh aan energie.
Hier een video waarin je het proces versneld in werking ziet:
 
We vaarden even mee, je voelt amper dat je samen met de boot vol toeristen de lucht ingaat.
Erna wandelden we nog naar het bovenste kanaal, daar vaar je door een tunnel van een berg waar een kasteel op staat.
Vanuit de boot was het moeilijk foto's nemen maar hier ging dit perfect.
Voor we naar de b&b reden wilden we nog wat opladen, wij met een lekker glas wijn en de auto hing ondertussen KW's te vreten aan een snellader.
We hoopten dit te doen tijdens ons bezoek aan The Falkirk Wheel maar daar lukte het niet dus reden we naar The Highland Gate in de buurt van Stirling waar er een parking vol snelladers stond.
 
We namen de mooiste route naar de b&b, dat we daar iets te laat aankwamen is te lezen in het begin van dit verslag.
Morgen trekken we de bergschoenen aan voor een wandeling in de sneeuw.
 
Slàinte!

Jacky De Reviere, 19 maart 2026  
Gepost door op

Geen opmerkingen:

Een reactie posten

Abonneren op: Reacties posten (Atom)